Drobne urazy

Są to wszystkie zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej wywołane urazem mechanicznym (najczęściej nagryzaniem lub oddziaływaniem uzupełnienia protetycznego). Zmiany te są częste, występują głównie u osób starszych i w wieku średnim, a także u osób noszących aparaty ortodontyczne.

Przyczyny

Przyczyną powstawania może być uraz mechaniczny, parafunkcje, niewłaściwe użytkowanie lub wykonanie uzupełnień protetycznych, złe dopasowanie aparatu ortodontycznego, wada zgryzu.

Obraz kliniczny i występowanie w jamie ustnej

Zmiany urazowe w jamie ustnej mają zróżnicowany obraz kliniczny. Na skutek przygryzania policzków lub drażnienia przez protezy i aparaty ortodontyczne może dochodzić do hyperkeratozy w postaci białego pasma biegnącego obustronnie na błonie śluzowej policzków na wysokości linii zgryzowej. U pacjentów nieużytkujących protez, w obszarach bezzębnych, widoczne są czasami białe plamy hyperkeratotyczne wywołane tarciem pokarmu podczas żucia. Pod protezami płytowymi może dochodzić do nierównego ziarninującego, żywoczerwonego przerostu tkanki lub do powstania twardych, włóknistych zmian guzkowych.

Najpoważniejszą zmianą urazową w jamie ustnej jest owrzodzenie odleżynowe. Najczęściej powstaje ono na bocznych powierzchniach języka, błonie śluzowej języka i warg, podniebieniu twardym i dnie jamy ustnej. Jest to pojedyncze bolesne owrzodzenie z czerwoną lub biało-żółtą powierzchnią i czerwonym obrzeżem. Zmiana jest miękka w dotyku. W najcięższych przypadkach owrzodzenie odleżynowe może dochodzić do kilku centymetrów średnicy. Daje ostry odczyn w okolicznych węzłach chłonnych.

UWAGA!
Niegojące się dłużej niż dwa tygodnie owrzodzenia odleżynowe wymagają weryfikacji w badaniu histopatologicznym.

Postępowanie

Podstawą jest usunięcie przyczyny urazu. Reedukacja parafunkcji, wymiana lub naprawa uzupełnienia protetycznego. W przypadku owrzodzenia odleżynowego miejscowo stosuje się preparaty przyspieszające nabłonkowanie i przeciwzapalne, preparaty steroidowe (w przypadku wykluczenia obecności zmiany przednowotworowej).

W przebiegu drobnych urazów warto zastosować Dezaftan. Wspomaga regenerację błony śluzowej i łagodzi ból izolując uraz od drażniących czynników zewnętrznych.